Ifihan
Omi, àdàpọ̀ tí ó ní àwọn átọ̀mù hydrogen méjì àti átọ̀mù oxygen kan (H2O), jẹ́ ohun pàtàkì kan tí ó ṣe pàtàkì fún ìwàláàyè lórí ilẹ̀ ayé. Síbẹ̀síbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun èlò, omi lè wà ní onírúurú ìrísí isotopic. Irú ìrísí kan náà ni a mọ̀ sí omi líle, tàbí deuterium oxide (D2O), èyí tí ó ní isotopu hydrogen tí a ń pè ní deuterium. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé H2O àti D2O ní àwọn ànímọ́ kan náà, àwọn ipò kan wà níbi tí ó ti di dandan láti ya àwọn isotopu wọ̀nyí sọ́tọ̀. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ṣe àwárí bóyá ó ṣeé ṣe láti ya H2O kúrò nínú D2O nípa lílo centrifuge, ẹ̀rọ kan tí a sábà máa ń lò ní onírúurú ẹ̀ka ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti iṣẹ́.
Àwọn Isotop àti ipa wọn nínú omi
Kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàyẹ̀wò kókó ọ̀rọ̀ náà, ẹ jẹ́ kí a kọ́kọ́ lóye ohun tí àwọn isotopes jẹ́ àti bí wọ́n ṣe bá omi mu. Àwọn isotopes jẹ́ àwọn átọ̀mù tí ó ní àwọn nọ́mbà neutrons tó yàtọ̀ síra nínú nucleus wọn, èyí tó ń yọrí sí ìyàtọ̀ nínú ìwọ̀n átọ̀mù. Fún àpẹẹrẹ, irú hydrogen tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní proton kan ṣoṣo tí kò sì ní neutrons, nígbà tí deuterium ní neutron kan pẹ̀lú proton. Ìyípadà nínú ìwọ̀n tí ó wáyé nítorí wíwà àwọn isotopes tó yàtọ̀ síra lè ní ipa lórí àwọn ohun tí ó jẹ́ ti ara àti kẹ́míkà, títí kan omi.
Àwọn ohun ìní H2O àti D2O
Lórí ilẹ̀, ìyàtọ̀ díẹ̀ ló wà láàárín omi déédéé (H2O) àti omi líle (D2O). Àwọn méjèèjì ní àwọn ànímọ́ tó jọra bíi ibi gbígbóná omi, ìwọ̀n agbára, àti ibi gbígbóná omi, èyí tó mú kí ó ṣòro láti ya àwọn méjèèjì sọ́tọ̀ nípa lílo àwọn ọ̀nà ìbílẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ọ̀nà pàtàkì láti ya àwọn isotopes omi pàtó sọ́tọ̀ fún onírúurú ìlò.
Ipa ti centrifugation ninu ipinya isotope
Ìfàsẹ́yìn jẹ́ ìlànà kan tí ó lè ya àwọn ohun èlò sọ́tọ̀ nítorí ìyàtọ̀ ìwọ̀n wọn. Ó ní nínú yíyí àdàpọ̀ kan ní iyàrá gíga, èyí tí ó ń mú kí àwọn èròjà tí ó wúwo jù lọ máa lọ sí ẹ̀gbẹ́ ibẹ̀ nígbà tí àwọn èròjà tí ó fúyẹ́ bá wà nítòsí àárín. Ìlànà yìí ni ó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyàsọ́tọ̀ yàrá àti ilé iṣẹ́.
Centrifugation fun yiya sọtọ awọn isotopes omi
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀nà ìyàsọ́tọ̀ ni a ń lò fún centrifugation, ó ní àwọn ìpèníjà nígbà tí ó bá kan pípín àwọn isotopes omi. Láìdàbí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èròjà mìíràn, ìyàtọ̀ nínú ìwọ̀n láàárín H2O àti D2O kéré, èyí tí ó mú kí ó ṣòro láti ṣe ìyàsọ́tọ̀ tó dára nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà centrifugation ìbílẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, ìlọsíwájú nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ centrifugal ti ṣí àwọn àǹfààní sílẹ̀ fún ṣíṣe ìyàsọ́tọ̀ isotopic.
Awọn idagbasoke tuntun ninu pipin isotope omi centrifugal
Àwọn ìwádìí tuntun ti ṣe àwárí àwọn ọ̀nà tuntun láti ya àwọn isotopes omi sọ́tọ̀ nípa lílo àwọn ọ̀nà centrifugation tó ti ní ìlọsíwájú. Ọ̀kan lára ọ̀nà bẹ́ẹ̀ ni lílo ultracentrifuges, èyí tí ń ṣiṣẹ́ ní iyàrá ìyípo gíga gan-an, tí ń mú kí àwọn agbára centrifugal pọ̀ sí i. Àwọn agbára wọ̀nyí lè fa àwọn ìyàtọ̀ díẹ̀ nínú ìwọ̀n ìtújáde omi ti H2O àti D2O, èyí tí ó lè jẹ́ kí a yà wọ́n sọ́tọ̀.
Ìparí
Ìyàsọ́tọ̀ H2O àti D2O ṣì jẹ́ ìpèníjà pàtàkì nítorí àwọn ànímọ́ ara wọn tó jọra. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọ̀nà ìfàmọ́ra ìbílẹ̀ lè má tó fún ìyàsọ́tọ̀ tó munadoko, àwọn ìlọsíwájú tuntun nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ ìfàmọ́ra ìpele ultracentrifugation ń fúnni ní àwọn àǹfààní tó dájú. Ìwádìí àti ìdàgbàsókè síwájú sí i ní agbègbè yìí lè yọrí sí àwọn àṣeyọrí nínú pípín àwọn isotopes omi tó munadoko, èyí tó ń jẹ́ kí wọ́n lè lò wọ́n ní onírúurú ilé iṣẹ́, títí kan agbára átọ́míìkì, oògùn, àti ìwádìí sáyẹ́ǹsì.
.