သွေးကို centrifuge ဘယ်လိုခွဲထုတ်မလဲ
စင်ထရီဖျျု့ဂျ်က သွေးကို ဘယ်လိုခွဲထုတ်သလဲ- တိုးတက်မှုများနှင့် နည်းစနစ်များ
မိတ်ဆက်
သွေးခွဲထုတ်ခြင်းသည် ဇီဝဆေးပညာအသုံးချမှုအမျိုးမျိုးတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ ဆရာဝန်များနှင့် သုတေသီများအား သွေး၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများကို သီးခြားစီလေ့လာနိုင်စေပါသည်။ မြန်နှုန်းမြင့်လည်ပတ်မှုကို အသုံးပြုသည့် နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သည့် centrifugation သည် သွေးကို ၎င်း၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ခွဲထုတ်ရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် centrifugation ၏ သွေးခွဲထုတ်ခြင်း၏ နောက်ကွယ်ရှိ အခြေခံမူများကို လေ့လာပြီး ဤနယ်ပယ်ရှိ တိုးတက်မှုများနှင့် နည်းပညာများကို မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။
၁။ ဗဟိုခွာခြင်း၏ အခြေခံမူ
ဗဟိုခွာစက်သည် မတူညီသော သွေးအစိတ်အပိုင်းများ၏ မတူညီသော သိပ်သည်းဆများကို အသုံးချသည့် အနည်ထိုင်ခြင်း၏ မူအပေါ်တွင် အလုပ်လုပ်သည်။ သွေးကို ဗဟိုခွာစက်ထဲတွင်ထည့်ပြီး လျင်မြန်စွာလှည့်သောအခါ၊ ပိုသိပ်သည်းသော အမှုန်များသည် အောက်ခြေသို့ ရွေ့လျားသွားပြီး ပိုပေါ့ပါးသော အစိတ်အပိုင်းများသည် အပေါ်ဘက်သို့ ပိုမိုနီးကပ်စွာ ရှိနေပါသည်။ ဤခွဲထွက်မှုကို လည်ပတ်မှုရွေ့လျားမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဗဟိုခွာအားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ၎င်းသည် လည်ပတ်မှုဝင်ရိုးမှ အကွာအဝေးနှင့် အချိုးကျပါသည်။
၂။ စင်ထရီဖျူးဂျ် အမျိုးအစားများ
စင်ထရီဖျူးဂျ်များကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အမျိုးအစားနှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်- ဒစ်ဖ্যান ...
၂.၁ ဒစ်ဖရန်ရှယ် စင်ထရီဖျူးဂျ်များ
အရွယ်အစားနှင့်ပုံသဏ္ဍာန်ကွာခြားချက်များအပေါ်အခြေခံ၍ ကွဲပြားသော စင်ထရီဖျုဂျ်များသည် သွေးအစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲခြားပေးသည်။ မတူညီသောလည်ပတ်မှုအမြန်နှုန်းနှင့်ကြာချိန်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် စင်ထရီဖျုဂျ်သည် သွေးနီဥများ၊ buffy coat (သွေးဖြူဥများနှင့် platelets) နှင့် ပလာစမာတို့ကို ခွဲခြားနိုင်သည်။ ဤနည်းစနစ်ကို သွေးစစ်ဆေးမှုအပြည့်အစုံနှင့် သွေးအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းကဲ့သို့သော ပုံမှန်သွေးစစ်ဆေးမှုများအတွက် အသုံးများသည်။
၂.၂ သိပ်သည်းဆ ချိန်ညှိစက်များ
သိပ်သည်းဆ gradient centrifuges များသည် သွေးအစိတ်အပိုင်းများ၏ မတူညီသော သိပ်သည်းဆများကို အသုံးချသည်။ sucrose သို့မဟုတ် iodixanol ပျော်ရည်ကဲ့သို့သော သိပ်သည်းဆ gradient medium ကို ပြွန်တစ်ခုထဲတွင် အလွှာလိုက်ထည့်ကာ သွေးကို ၎င်းအပေါ်တွင် ဂရုတစိုက်ထည့်ပါ။ centrifuge လုပ်နေစဉ်အတွင်း သွေးအစိတ်အပိုင်းများသည် သိပ်သည်းဆ gradient မှတစ်ဆင့် ရွေ့လျားပြီး ကွဲပြားသော အစင်းများအဖြစ် ကွဲထွက်သွားသည်။ ဤနည်းပညာသည် ဗိုင်းရပ်စ်များ၊ ပရိုတင်းများနှင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကဲ့သို့သော သီးခြားသွေးအစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲထုတ်သန့်စင်နိုင်စေပါသည်။
၃။ သွေးခွဲထုတ်ခြင်းနည်းစနစ်များတွင် တိုးတက်မှု
၃.၁ အလွန်ဗဟိုခွာခြင်း
အလွန်မြင့်မားသောအမြန်နှုန်းဖြင့် သွေးကိုလှည့်ပတ်စေသည့် Ultracentrifugation သည် သွေးခွဲထုတ်ခြင်းနည်းစနစ်များကို တော်လှန်ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ Ultracentrifugation ၏အကူအညီဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် lipoproteins နှင့် exosomes ကဲ့သို့သော သွေး၏ပါဝင်မှုနည်းသော အစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲထုတ်နိုင်သည်။ ဤနည်းပညာကို ကူးစက်ရောဂါများ၊ မျိုးရိုးဗီဇခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနှင့် ဆေးဝါးပို့ဆောင်ရေးစနစ်များနှင့် ဆက်စပ်သော သုတေသနတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။
၃.၂ ဆဲလ်လေ့လာမှုများအတွက် ဂရက်ဒစ် ဆင့်ထရီဖူဂန့်
သိပ်သည်းဆ gradient centrifugation နှင့် flow cytometry တို့ကို ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် သီးခြားဆဲလ်လူဦးရေများကို လေ့လာနိုင်သည်။ ဤနည်းပညာသည် ၎င်းတို့၏ သီးခြားမျက်နှာပြင်အမှတ်အသားများ သို့မဟုတ် အခြားဝိသေသလက္ခဏာများအပေါ် အခြေခံ၍ သွေးတစ်ခုလုံးမှ မတူညီသောဆဲလ်အမျိုးအစားများကို ခွဲခြားနိုင်စေပါသည်။ ထို့အပြင်၊ သိပ်သည်းဆ gradient centrifugation သည် ကင်ဆာလူနာများထံမှ ဆဲလ်များကို နောက်ထပ် မျိုးရိုးဗီဇခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအတွက် ခွဲထုတ်နိုင်စေပြီး ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသီးသန့်ဆေးပညာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။
၄။ ဆေးခန်းအသုံးချမှုများ
၄.၁ သွေးသွင်းခြင်း
သွေးသွင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များ၏ မရှိမဖြစ်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှာ ဗဟိုခွာစက်ဖြင့် လှည့်ခြင်းဖြစ်သည်။ သွေးလှူဒါန်းပြီးနောက် စုဆောင်းထားသော သွေးတစ်ခုလုံးကို ၎င်း၏အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သည့် သွေးနီဥများ၊ သွေးဥမွှားများနှင့် ပလာစမာများအဖြစ် ခွဲထုတ်ရန် ဗဟိုခွာစက်တွင် လှည့်သည်။ လူနာ၏ သီးခြားဆေးဘက်ဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ ဤခွဲထုတ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် သွေးသွင်းနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် သွေးနီဥများကို ပြင်းထန်စွာသွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် သွေးအားနည်းရောဂါတွင် သွေးသွင်းပြီး ပလာစမာကို သွေးခဲခြင်းဆိုင်ရာရောဂါများကို ကုသရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။
၄.၂ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုများ
ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးမှုအမျိုးမျိုးတွင် ဗဟိုခွာစက်ဖြင့် လည်ပတ်ခြင်းသည် အခြေခံကျသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သွေးခဲခြင်းစစ်ဆေးမှုအတွင်း၊ သွေးဆဲလ်များ၏ သွေးခဲနိုင်စွမ်းကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် ပလာစမာကို ခွဲထုတ်သည်။ ၎င်းကို အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးမှုများ၊ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးမှုများနှင့် ဟော်မုန်းအဆင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုကဲ့သို့သော စစ်ဆေးမှုများအတွက် သီးခြားအစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲထုတ်ရန်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဤသွေးအစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်များသည် ရောဂါအမျိုးမျိုးကို ရောဂါရှာဖွေနိုင်ပြီး လူနာ၏ကျန်းမာရေးကို ထိရောက်စွာ စောင့်ကြည့်နိုင်သည်။
နိဂုံးချုပ်
ဗဟိုခွာစက်သည် သွေးကို ၎င်း၏ ကွဲပြားသော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ခွဲခြားရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပြီး လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ ရှုပ်ထွေးသော ဒိုင်းနမစ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နားလည်နိုင်စေပါသည်။ ဗဟိုခွာစက် နည်းစနစ်များ တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ သုတေသီများနှင့် ဆရာဝန်များသည် သီးခြားသွေး အစိတ်အပိုင်းများကို ပိုမိုတိကျစွာနှင့် ထိရောက်စွာ ခွဲထုတ်နိုင်ပါသည်။ ဗဟိုခွာစက်၏ စွမ်းအားကို အသုံးချခြင်းဖြင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် သွေးနှင့်ဆက်စပ်သော ရောဂါများအကြောင်း ၎င်းတို့၏ အသိပညာကို အဆက်မပြတ် တိုးချဲ့နေကြပြီး ဆန်းသစ်သော ကုထုံးများကို တီထွင်နေကြပြီး လူနာစောင့်ရှောက်မှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နေကြသည်။
။