Báwo ni centrifuge ṣe ń ya àwọn ohun líle kúrò lára ​​àwọn omi

Báwo ni Centrifuge ṣe ń ya àwọn ohun líle kúrò lára ​​àwọn omi

Àwọn centrifuges jẹ́ àwọn ẹ̀rọ yàrá tó lágbára tí wọ́n ń kó ipa pàtàkì nínú onírúurú iṣẹ́. Wọ́n sábà máa ń lò wọ́n fún yíyà àwọn ohun líle kúrò lára ​​àwọn ohun olómi nítorí ìyàtọ̀ wọn. Nípa lílo agbára centrifugal sí àdàpọ̀ kan, centrifuge kan máa ń ya àwọn ohun èlò náà sọ́tọ̀ dáadáa kí àwọn ohun olómi lè dúró ní ìsàlẹ̀ nígbà tí àwọn ohun olómi bá wà ní orí. Lílóye bí centrifuge ṣe ń ṣe iṣẹ́ yìí ṣe pàtàkì fún mímọrírì ìníyelórí rẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlò. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó ṣe àgbéyẹ̀wò iṣẹ́ inú centrifuge kan kí a sì ṣe àwárí agbára ìyàsọ́tọ̀ rẹ̀.

I. Ifihan si Awọn Centrifuges

Ìmọ́lẹ̀ jẹ́ ọ̀nà tí a ń lò láti ya àwọn àdàpọ̀ ní onírúurú ẹ̀ka bí ìtọ́jú ìlera, ìwádìí, àti iṣẹ́ ẹ̀rọ. Pẹ̀lú agbára láti inú àwọn mọ́tò iná mànàmáná, àwọn centrifuges máa ń yí àwọn àpẹẹrẹ padà ní iyàrá gíga, wọ́n sì máa ń mú agbára centrifugal ńlá wá. Agbára yìí máa ń mú kí àwọn èròjà tó pọ̀ jù nínú àdàpọ̀ náà kúrò ní àárín ìyípo sí àwọn etí òde, èyí sì máa ń yọrí sí ìyàsọ́tọ̀ tó munadoko.

II. Ìṣètò Centrifuge kan

Àwọn centrifuges ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èròjà pàtàkì tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ papọ̀ láti mú kí ìlànà ìyàsọ́tọ̀ rọrùn. Àwọn wọ̀nyí ní:

A. Rotor: Rotor jẹ́ apá pàtàkì ti centrifuge tí ó gbé àwọn àpẹẹrẹ náà. A ṣe é láti gba onírúurú ìwọ̀n àti ìrísí àwọn àpẹẹrẹ. Irú rotor tí a lò sinmi lórí ohun tí a lò pàtó àti ìwọ̀n àwọn èròjà tí a yà sọ́tọ̀.

B. Mọ́tò: Mọ́tò náà ń pese agbára ìyípo tí a nílò láti yí rotor náà padà ní iyàrá gíga. Àwọn centrifuge òde òní ní àwọn mọ́tò iná mànàmáná alágbára tí ó lè ṣe àṣeyọrí iyàrá tí ó ju ẹgbẹẹgbẹ̀rún ìyípo lọ ní ìṣẹ́jú kan (RPM).

C. Ìgbìmọ̀ Ààbò: Ìgbìmọ̀ ààbò náà ń jẹ́ kí àwọn olùlò lè ṣètò àti ṣàtúnṣe àwọn pàrámítà ìṣiṣẹ́ ti centrifuge, bí iyàrá àti àkókò tí ó ń lọ. Ó tún ń fúnni ní ìdáhùn lórí ipò tí ẹ̀rọ náà wà lọ́wọ́lọ́wọ́, ó sì ń rí i dájú pé ó ń ṣiṣẹ́ dáadáa àti pé ó dájú.

III. Agbára centrifugal àti ìfọ́mọ́lẹ̀

Agbara centrifugal ni ipilẹ̀ ipilẹ̀ ti o wa lẹhin agbara centrifuge lati ya awọn ohun ti o nira kuro ninu omi kuro. Nigbati rotor ba yipo ni kiakia, o n ṣe agbara centrifugal ti o lagbara ti o fa awọn ẹya ti o nipọn si awọn agbegbe ita ti ayẹwo naa. Agbara yii ni ibamu pẹlu onigun mẹrin ti iyara yiyi ati ijinna lati aarin yiyi.

Ẹ̀yà tó pọ̀ jù, tó sábà máa ń jẹ́ àwọn èròjà líle, máa ń ṣí lọ síta nítorí agbára centrifugal, nígbà tí omi náà sì wà nítòsí àárín. Ìlànà ìyàsọ́tọ̀ yìí ni a mọ̀ sí sedimentation. Bí àkókò ti ń lọ, àwọn èròjà líle náà máa ń kó jọ sí ìsàlẹ̀ tube àpẹẹrẹ nínú pellet tàbí sediment, wọ́n á sì fi omi tí a ti sọ di mímọ́ sílẹ̀ lókè.

IV. Awọn oriṣiriṣi Awọn oriṣi Centrifugation

A le pín awọn ọna centrifugation si awọn oriṣi oriṣiriṣi da lori awọn ibeere ohun elo kan pato. Diẹ ninu awọn ọna ti a lo nigbagbogbo pẹlu:

A. Ìyàtọ̀ Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n: Ọ̀nà yìí ní àwọn ìgbésẹ̀ ìyípo ìyípo ní ìtẹ̀léra ní iyàrá tí ń pọ̀ sí i. Ó ń jẹ́ kí a pín àwọn èròjà sí méjì ní ìbámu pẹ̀lú ìyàtọ̀ nínú ìwọ̀n àti ìtóbi.

B. Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n Ìwọ̀n: Nínú ọ̀nà yìí, a fi ìwọ̀n ìwọ̀n ìwọ̀n ìwọ̀n sí inú ọ̀pọ́ àyẹ̀wò. A fi àyẹ̀wò náà sí orí ìwọ̀n ìwọ̀n, nígbà tí a bá sì ń sán ààrin, àwọn èròjà tí wọ́n ní ìwọ̀n ìwọ̀n ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ máa ń ṣí lọ sí àwọn agbègbè pàtó kan láàárín ọ̀pọ́ náà, èyí tí yóò yọrí sí ìyàsọ́tọ̀ tí ó munadoko.

C. Isopycnic Centrifugation: A tún mọ̀ ọ́n sí iwọ̀n ìwọ́ntúnwọ́nsì, ọ̀nà yìí ń lo ìwọ̀n ìwọ́ntúnwọ́nsì gradient medium níbi tí ìwọ̀n ìwọ́ntúnwọ́nsì àyẹ̀wò bá ìwọ̀n ìwọ́ntúnwọ́nsì kan mu nínú medium. Nítorí náà, àwọn èròjà máa ń “fófófó” ní àwọn ipò ìwọ́ntúnwọ́nsì wọn láàárín gradient, èyí tí ó ń jẹ́ kí a yà wọ́n sọ́tọ̀ ní ìbámu pẹ̀lú ìwọ̀n ìwọ́ntúnwọ́nsì.

D. Ultra-Centrifugation: Ọ̀nà yìí ń lo àwọn iyàrá rotor gíga tí ó ju 100,000 RPM lọ láti ṣe àṣeyọrí ìpínyà àwọn macromolecules. A sábà máa ń lò ó nínú biochemistry àti molecular biology fún kíkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìbáṣepọ̀ molikula àti yíyàsọ́tọ̀ àwọn èròjà subcellular.

V. Àwọn Lílo ti Centrifugation

A lo Centrifugation ni ọpọlọpọ awọn ile-iṣẹ ati awọn ẹka imọ-jinlẹ:

A. Àyẹ̀wò Ìṣègùn: Sísúnmọ́lé ṣe pàtàkì ní àwọn ibi ìṣègùn fún ṣíṣàyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ ẹ̀jẹ̀, yíyà sọ́tọ̀ plasma tàbí serum, àti wíwá onírúurú àrùn. Ó ń ran àwọn sẹ́ẹ̀lì, àwọn protein, àti nucleic acids lọ́wọ́ láti ṣe àyẹ̀wò.

B. Ìmọ̀-ẹ̀rọ nípa ẹ̀dá-ara: Síntífọ́gì kó ipa pàtàkì nínú ìṣẹ̀dá àwọn èròjà amúrótí, yíyà sọ́tọ̀ DNA, àti mímú àwọn àpẹẹrẹ ẹ̀dá-ara mọ́. Ó ń mú kí ìyàsọ́tọ̀ àwọn èròjà amúrótí tí a fẹ́ kúrò lára ​​àwọn àdàpọ̀ tó díjú rọrùn.

C. Ṣíṣe Àwọn Oògùn: A máa ń lo àwọn centrifuges fún ṣíṣe àlàyé, ìwẹ̀nùmọ́, àti ìṣọ̀kan àwọn ohun èlò oògùn nígbà tí a bá ń ṣe àwọn oògùn. Wọ́n máa ń rí i dájú pé àwọn ohun tí kò ní ìdọ̀tí kúrò, wọ́n sì máa ń mú kí ọjà ìkẹyìn dára sí i.

D. Ìmọ̀ nípa Àyíká: A ń lo centrifugation láti ṣe àyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ ilẹ̀ àti omi, láti ya àwọn èròjà àti àwọn ohun ìdọ̀tí sọ́tọ̀ fún àwọn ìwádìí kíkún. Ó ń ran lọ́wọ́ láti lóye àwọn ìlànà àyíká àti láti mójútó àwọn ìpele ìdọ̀tí.

E. Ilé-iṣẹ́ epo rọ̀bì: Àwọn centrifuges ṣe pàtàkì nínú ẹ̀ka epo àti gáàsì fún yíya epo kúrò nínú omi, yíyọ àwọn ohun líle kúrò nínú omi gbígbóná, àti ṣíṣe epo rọ̀bì. Wọ́n ń ṣe àfikún sí àwọn ìlànà yíyọ ọjà lọ́nà tó gbéṣẹ́ àti rírí i dájú pé ọjà náà dára.

Ní ìparí, àwọn centrifuges jẹ́ àwọn ẹ̀rọ tó lè ya àwọn ohun líle kúrò lára ​​àwọn omi nípa lílo ìlànà agbára centrifugal. Agbára wọn láti mú kí àwọn iṣẹ́ rọrùn àti láti mú àwọn àpẹẹrẹ tí a ti sọ di mímọ́ jáde ti yí onírúurú ilé iṣẹ́ padà. Yálà ó jẹ́ nínú ìwádìí ìṣègùn, ìmọ̀-ẹ̀rọ nípa ìṣègùn, tàbí ìmọ̀ nípa àyíká, lílo àwọn centrifuges ti di ohun tí kò ṣe pàtàkì. Nípa lílóye iṣẹ́ inú wọn àti onírúurú ìlò wọn, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn ògbóǹtarìgì ń lo agbára wọn láti mú ìwádìí, ìtọ́jú ìlera, àti agbára ìṣelọ́pọ́ síwájú.